In gesprek

Als je eenzaamheid bespreekbaar wilt maken, zijn er manieren om het gesprek makkelijker te laten verlopen. Neem de tijd en zorg voor een vertrouwde omgeving als je een gesprek over eenzaamheid aangaat. Iemand zal dan makkelijker open en eerlijk antwoorden. Het kan helpen om het gesprek aan te gaan tijdens een activiteit. Bijvoorbeeld tijdens het wandelen of fietsen. Je hoeft elkaar dan niet aan te kijken en dat kan prettig zijn. Denk niet meteen dat iemand zich eenzaam voelt als hij weinig sociale contacten heeft. Van buitenaf is eenzaamheid moeilijk te zien. Maar dat is geen reden om niet in actie te komen.

Essentiële basishouding
Neem een rustige, open luisterhouding aan. Negeer schroom en weerstand niet.

Speelt eenzaamheid? En zo ja, hoe dan?
Stel je open en verwonder. Oordeel niet. Je hoeft het niet op te lossen. Deze informatie is ook beschikbaar als handige ‘signaleringskaart eenzaamheid’. Download de Signaleringskaart Eenzaamheid (pdf).

Een gesprek van waarde
Let op twinkeling in de ogen. Stoom niet door naar de oplossing. Anders terug naar Start.

Komen er wensen en ideeën op?
Zie en waardeer kleine stapjes. Verwacht niets. Leg niets op.

Terugblik
Kijk naar wat goed ging. Kruip niet in je schulp bij kritiek.

De drempel over

Veel mensen vinden het moeilijk om in gesprek te gaan over eenzaamheid. Toch is
het erkennen van eenzaamheid een belangrijke eerste stap naar het doorbreken
ervan. Hieronder vind je eerst mogelijke belemmerende gedachten op een rijtje.
Daarna zetten we deze om in helpende gedachten die je kunt gebruiken om
eenzaamheid bespreekbaar te maken.

Belemmerende gedachten
  • Ik vind het onderwerp confronterend voor mezelf.
  • Ik ben bang dat de ander mij bemoeizuchtig vindt.
  • Ik ben bang voor een negatieve reactie of onvoorspelbaar gedrag.
  • Ik heb het gevoel dan ook verantwoordelijk te worden voor de oplossing.
  • Ik heb geen tijd om het gesprek goed aan te gaan.
  • Ik vind het niet realistisch dat de ander uit een sociaal isolement komt
    vanwege zijn/haar karakter of ziektebeeld.
  • Het lijkt niet mogelijk de ander te motiveren tot verandering.
  • Ik ben bang om te oordelen over de ander.
  • Ik heb geen vertrouwen in opvang.
Helpende en drempelverlagende gedachten
  • De persoon weet het antwoord zelf.
  • Ik hoef het niet op te lossen.
  • Ik mag geraakt worden.
  • Erkenning van gevoel lucht op.
  • Ik mag het even ‘niet weten’.
  • Alleen al aandacht geven helpt.
  • Ongemakkelijke gevoelens horen er soms bij.
  • Het bespreken van moeilijke menselijke onderwerpen maakt de
    connectie sterker tussen mensen.
  • Wat de ander zegt, is zijn/haar waarheid.

‘Ik zit niet te wachten op adviezen.
Ik wil gewoon dat iemand luistert.’

Bevraag jezelf bij weerstand

  • Wat voel je nu?
  • Kun je dat gevoel begroeten? (neem de tijd)
  • Probeer naar je gevoel toe te ademen. (neem de tijd)
  • Vraag jezelf: ‘Hoe zou de ander zich voelen?’
  • ‘Waar zou de ander behoefte aan hebben?’
  • Welke vraag komt nu in je op om aan de ander te stellen?

Waarom anderen niet hun eenzaamheid bespreekbaar maken

  • Geeft gevoel van schaamte en falen
  • Niet weten met wie ze moeten praten
  • Het idee hebben dat anderen daar niet mee kunnen omgaan
  • Bang voor de reactie
  • Moeilijk te verwoorden